Hướng dẫn xác nhận thu nhập mua NOXH cho lao động tự do

Đối với lực lượng lao động tự do, việc chứng minh điều kiện thu nhập để đăng ký mua nhà ở xã hội từng là một trong những rào cản lớn nhất do không có hợp đồng lao động hay bảng lương cố định từ cơ quan, doanh nghiệp. Mới đây, Bộ Xây dựng đã đưa ra giải đáp chi tiết nhằm tháo gỡ vướng mắc này, giúp nhóm đối tượng LĐTD dễ dàng tiếp cận chính sách an cư.

Quy trình xác nhận thu nhập cho lao động không có hợp đồng lao động

Theo giải đáp từ Bộ Xây dựng, những người lao động thuộc nhóm không có hợp đồng lao động khi làm hồ sơ mua nhà ở xã hội cần thực hiện các bước xác nhận thu nhập như sau:

• Cơ quan có thẩm quyền xác nhận: Công an cấp xã (bao gồm công an xã, phường, thị trấn) nơi công dân đăng ký thường trú, tạm trú hoặc nơi ở hiện tại.
• Thời hạn xử lý: Trong vòng 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ đơn đề nghị, Công an cấp xã có trách nhiệm xác nhận các thông tin nhân thân cơ bản của công dân như: Họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân, ngày cấp thẻ căn cước/CCCD và thông tin nơi cư trú.
• Trách nhiệm của công dân: Người đăng ký mua nhà ở xã hội tự chịu trách nhiệm kê khai và cam kết tính trung thực về mức thu nhập bình quân hằng tháng của mình. Đơn đề nghị xác nhận này đồng thời đóng vai trò là giấy tờ chứng minh đối tượng được hưởng chính sách.
• Cơ chế kiểm tra, giám sát: Công an cấp xã sẽ chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn liên quan để tiến hành xác minh, hậu kiểm thông tin thu nhập của người đăng ký trong các trường hợp thấy cần thiết.

Lưu ý: Các văn bản pháp lý và quy định chi tiết có thể được điều chỉnh theo từng thời kỳ. Người dân nên chủ động kiểm tra, đối chiếu với các quy định pháp luật hiện hành hoặc liên hệ trực tiếp cơ quan chức năng địa phương để được hướng dẫn chính xác nhất.

Tác động tới thị trường và người lao động tự do muốn mua nhà ở xã hội

Quy định rõ ràng về cơ quan xác nhận thu nhập cho LĐTD mang lại tín hiệu rất tích cực cho thị trường bất động sản, đặc biệt là phân khúc nhà ở giá rẻ và nhà ở xã hội. Nhóm LĐTD (như tài xế công nghệ, người kinh doanh nhỏ lẻ, thợ thủ công, LĐTD trong khu vực dịch vụ) chiếm tỷ trọng không nhỏ trong lực lượng lao động tại các đô thị lớn. Việc mở rộng và đơn giản hóa cơ chế chứng minh thu nhập giúp khơi thông nguồn cầu thực tế đang bị nén bấy lâu nay.

Đồng thời, điều này tạo động lực cho các chủ đầu tư yên tâm triển khai các dự án nhà ở xã hội, bởi phân khúc khách hàng tiềm năng đã được mở rộng đáng kể và quy trình xét duyệt hồ sơ trở nên minh bạch hơn, giảm thiểu nguy cơ tồn đông sản phẩm do khách hàng gặp khó khăn về thủ tục hành chính.

Cơ hội: Đây là bước tiến lớn giúp bình đẳng hóa cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội giữa người làm việc ở khu vực chính thức (có hợp đồng lao động, bảng lương) và khu vực phi chính thức. LĐTD không còn lo lắng về việc bị từ chối hồ sơ chỉ vì thiếu hợp đồng lao động.

Rủi ro: Cơ chế tự kê khai và tự chịu trách nhiệm tiềm ẩn rủi ro nếu người dân không hiểu đúng quy định. Việc kê khai không chính xác hoặc cố tình khai sai mức thu nhập để đủ điều kiện có thể dẫn đến việc bị hủy hợp đồng mua nhà, xử phạt hành chính hoặc chịu các trách nhiệm pháp lý khác khi cơ quan chức năng tiến hành hậu kiểm.

Điều cần chuẩn bị: Người dân thuộc diện lao động tự do cần chủ động quản lý, lưu trữ các minh chứng về dòng tiền thu nhập hằng tháng của mình (sổ sách thu chi, lịch sử giao dịch ngân hàng...), đồng thời tìm hiểu kỹ biểu mẫu kê khai để thực hiện nghĩa vụ cam kết một cách trung thực và chính xác.

Phản ứng dự kiến từ các bên liên quan

Người dân: Đồng tình và hoan nghênh hướng dẫn cụ thể từ cơ quan quản lý nhà nước, giúp họ tiết kiệm thời gian, công sức và giảm bớt các chi phí không chính thức khi làm hồ sơ.

Chủ đầu tư: Đánh giá cao sự tháo gỡ này vì giúp đẩy nhanh tiến độ kinh doanh, rút ngắn thời gian xét duyệt đối tượng mua nhà và tối ưu hóa quy trình bán hàng.

Cơ quan quản lý địa phương (Công an cấp xã): Mặc dù quy định tạo thuận lợi cho dân nhưng cũng đặt lên vai lực lượng công an cấp cơ sở áp lực công việc gia tăng. Các cơ quan này đòi hỏi phải có quy trình phối hợp liên ngành hiệu quả để công tác hậu kiểm thu nhập được thực hiện chính xác, tránh bỏ sót hoặc làm phát sinh tiêu cực.

Khuyến nghị và lưu ý quan trọng

Để quá trình đăng ký mua nhà ở xã hội diễn ra thuận lợi, người lao động tự do cần tuân thủ các khuyến nghị sau:

• Thực hiện kê khai thu nhập trung thực, chính xác theo đúng thực tế thu nhập bình quân hằng tháng của bản thân và gia đình.
• Nộp hồ sơ đúng cơ quan công an cấp xã nơi mình đang đăng ký thường trú hoặc tạm trú/nơi ở hiện tại để nhận sự hỗ trợ kịp thời.
• Thường xuyên cập nhật các thông tin, văn bản hướng dẫn mới nhất từ Bộ Xây dựng và chính quyền địa phương, đồng thời nhờ sự tư vấn từ các kênh thông tin chính thống trước khi nộp hồ sơ.

Xem thêm: Biểu mẫu hồ sơ Đầy đủ đăng ký mua nhà ở xã hội mới nhất 2026